Pháp luật lao động quy định cụ thể các khoảng thời gian nghỉ trong ngày, nghỉ hằng tuần, nghỉ lễ, Tết, nghỉ phép năm và nghỉ việc riêng. Người sử dụng lao động có trách nhiệm bố trí thời gian nghỉ phù hợp, đồng thời phải thể hiện các quy định về thời giờ làm việc, nghỉ ngơi trong nội quy lao động.
Nghỉ giữa giờ tối thiểu 30 phút
Theo Điều 109 Bộ luật Lao động 2019, người lao động làm việc từ 6 giờ trở lên trong một ngày được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút liên tục. Trường hợp làm việc ban đêm, thời gian nghỉ giữa giờ ít nhất 45 phút liên tục.
Đối với người lao động làm việc theo ca liên tục từ 6 giờ trở lên, thời gian nghỉ giữa giờ được tính vào thời giờ làm việc. Theo đó, người lao động vẫn được tính thời gian làm việc và hưởng tiền lương đối với khoảng thời gian nghỉ này.
Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định, thời gian nghỉ giữa giờ ít nhất 45 phút được áp dụng đối với người làm việc từ 6 giờ trở lên trong ngày, trong đó có ít nhất 3 giờ làm việc trong khung giờ ban đêm.
Thời điểm nghỉ do người sử dụng lao động quyết định, nhưng không được bố trí vào thời điểm bắt đầu hoặc kết thúc ca làm việc.
Ngoài thời gian nghỉ giữa giờ theo quy định, doanh nghiệp có thể bố trí thêm các đợt nghỉ giải lao khác phù hợp với đặc điểm công việc. Những nội dung này phải được quy định trong nội quy lao động hoặc thỏa thuận giữa các bên.
Mỗi tuần được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục
Bên cạnh thời gian nghỉ trong ngày, Điều 111 Bộ luật Lao động 2019 quy định người lao động được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục mỗi tuần.
Trong trường hợp đặc biệt do chu kỳ lao động không thể nghỉ hằng tuần, người sử dụng lao động phải bảo đảm cho người lao động được nghỉ bình quân ít nhất 4 ngày trong một tháng.
Ngày nghỉ hằng tuần do người sử dụng lao động sắp xếp nhưng phải được ghi nhận trong nội quy lao động. Doanh nghiệp có thể bố trí ngày nghỉ vào Chủ nhật hoặc một ngày cố định khác trong tuần tùy điều kiện sản xuất, kinh doanh.
Người lao động có những khoảng thời gian nghỉ nào? Ảnh minh họa.
Còn nhiều chế độ nghỉ khác người lao động cần biết
Ngoài nghỉ giữa giờ và nghỉ hằng tuần, người lao động còn được hưởng nhiều chế độ nghỉ theo quy định của pháp luật, trong đó có:
Nghỉ lễ, Tết: Người lao động được nghỉ và hưởng nguyên lương trong các ngày lễ, Tết theo quy định.
Nghỉ hằng năm: Người lao động làm việc đủ thời gian theo quy định được nghỉ phép năm và hưởng nguyên lương. Số ngày nghỉ phụ thuộc vào điều kiện làm việc và thời gian làm việc.
Nghỉ việc riêng: Người lao động được nghỉ hưởng lương hoặc nghỉ không hưởng lương trong những trường hợp được pháp luật quy định hoặc khi có thỏa thuận với người sử dụng lao động.
Nghỉ theo các chế độ đặc thù khác: Người lao động còn có thể được nghỉ trong thời gian hưởng chế độ bảo hiểm xã hội hoặc các trường hợp khác theo quy định pháp luật.
Không được "dồn" giờ nghỉ vào đầu hoặc cuối ca
Một điểm người lao động cần đặc biệt lưu ý là thời gian nghỉ giữa giờ phải được bố trí trong thời gian làm việc, không được doanh nghiệp đưa vào đầu hoặc cuối ca để thay thế cho thời gian nghỉ theo quy định.
Theo khoản 3 Điều 64 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, người sử dụng lao động quyết định thời điểm nghỉ trong giờ làm việc nhưng không được bố trí thời gian nghỉ này vào thời điểm bắt đầu hoặc kết thúc ca làm việc.
Như vậy, nếu người lao động phải làm việc liên tục trong thời gian dài, doanh nghiệp không thể lấy thời gian đến sớm hoặc về sớm để coi đó là thời gian nghỉ giữa giờ.
Người lao động cần chủ động kiểm tra lịch làm việc, nội quy lao động và thỏa thuận trong hợp đồng để bảo đảm quyền nghỉ ngơi của mình. Khi doanh nghiệp bố trí thời giờ làm việc, nghỉ ngơi không đúng quy định, người lao động có quyền phản ánh với công đoàn cơ sở, người sử dụng lao động hoặc cơ quan có thẩm quyền để được bảo vệ quyền lợi.
