Pháp luật hiện hành không quy định thanh toán chế độ thai sản theo nửa ngày. Trong khi đó, với chế độ ốm đau, người lao động nghỉ việc không trọn ngày vẫn được xác định thời gian hưởng theo quy định, trong đó có trường hợp được tính nửa ngày.
Theo khoản 1 Điều 3 Luật BHXH 2024, bảo hiểm xã hội nhằm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người tham gia khi bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, nghỉ hưu hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ BHXH hoặc do ngân sách nhà nước bảo đảm.
Tuy nhiên, Luật BHXH 2024 hiện không quy định việc thanh toán chế độ thai sản theo nửa ngày. Đây là nội dung được BHXH TPHCM giải đáp khi hướng dẫn về việc giải quyết các chế độ BHXH.
Do đó, người lao động không thể căn cứ vào thời gian nghỉ thực tế trong một ngày để yêu cầu cơ quan BHXH chi trả chế độ thai sản theo tỷ lệ nửa ngày. Việc hưởng chế độ thai sản được xác định theo từng trường hợp, thời gian nghỉ và điều kiện hưởng mà Luật BHXH quy định.
Nghỉ ốm không trọn ngày được tính thế nào?
Quy định về chế độ ốm đau có điểm khác. Theo khoản 5 Điều 45 Luật BHXH 2024, mức hưởng trợ cấp ốm đau một ngày được tính bằng mức hưởng trợ cấp ốm đau theo tháng chia cho 24 ngày.
Nếu nghỉ hưởng chế độ ốm đau nửa ngày, mức hưởng được tính bằng một nửa mức hưởng của một ngày.
Đối với trường hợp người lao động nghỉ ốm không trọn ngày, pháp luật quy định: nghỉ dưới nửa ngày được tính là nửa ngày; từ nửa ngày đến dưới một ngày được tính là một ngày.
Như vậy, cách tính này chỉ áp dụng đối với chế độ ốm đau, không đồng nghĩa với việc các chế độ BHXH khác cũng được thanh toán theo nửa ngày.
Thai sản nửa ngày có được hưởng chế độ BHXH? Ảnh minh họa.
Thời gian nghỉ ốm phải căn cứ hồ sơ y tế
Đối với trường hợp nghỉ hưởng chế độ ốm đau không trọn ngày, việc xác định thời gian được hưởng không chỉ dựa vào thời gian người lao động thực tế vắng mặt tại nơi làm việc mà còn phải căn cứ vào thời gian nghỉ việc được xác nhận trong hồ sơ do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp và thời giờ làm việc bình thường của người lao động.
Công văn số 4860/BHXH-CĐBHXH ngày 29/6/2026 của BHXH TPHCM hướng dẫn, khi giải quyết chế độ ốm đau không trọn ngày, danh sách người lao động nghỉ hưởng chế độ do người sử dụng lao động lập phải phù hợp với thời giờ làm việc bình thường mà người lao động phải thực hiện theo hợp đồng lao động, nội quy lao động hoặc quy định pháp luật. Đồng thời, cơ quan BHXH căn cứ các giấy tờ khám, chữa bệnh như giấy ra viện, giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH để xác định thời gian giải quyết chế độ.
Chẳng hạn, nếu thời gian nghỉ thực tế dài hơn thời gian được cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xác nhận trên giấy tờ, chế độ ốm đau được giải quyết theo thời gian được xác nhận trong hồ sơ y tế.
Người lao động cần lưu ý
Khi nghỉ việc vì ốm đau, người lao động nên kiểm tra kỹ giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH, giấy ra viện hoặc giấy tờ y tế liên quan, đồng thời đối chiếu với thời giờ làm việc thực tế tại doanh nghiệp.
Đặc biệt, cần phân biệt chế độ ốm đau và chế độ thai sản: pháp luật có quy định cách tính đối với trường hợp nghỉ ốm không trọn ngày, nhưng không có quy định hưởng chế độ thai sản nửa ngày.
Nắm đúng cách tính giúp người lao động tránh nhầm lẫn khi làm hồ sơ, đồng thời có cơ sở kiểm tra khoản trợ cấp BHXH được giải quyết có đúng quy định hay không.
